
در قرارداد FAS، ریسک بار از لحظهای که فروشنده آن را کنار شناور روی اسکله میگذارد به خریدار منتقل میشود. اگر این مرز پیش از امضا روشن نشود، خسارت فاصله اسکله تا عرشه بیصاحب میماند.
اگر بار فولادی هنگام بلند شدن از اسکله آسیب ببیند، فروشنده، خریدار و مالک (Shipowner) درگیر اختلافی سهجانبه میشوند و توقف کشتی طولانی میشود. ریشه این اختلاف معمولاً برداشت نادرست از معنای FAS است.
FAS دقیقاً کجا تمام میشود
FAS مخفف Free Alongside Ship است، یعنی تحویل کنار کشتی. فروشنده بستهبندی، بارگیری در مبدأ، رساندن بار تا گمرک و عوارض صادراتی را انجام میدهد و تعهدش با رسیدن بار کنار شناور پایان میگیرد. بارگیری روی شناور، حمل بینالمللی، تخلیه، عوارض گمرکی مقصد و حمل تا مقصد نهایی با خریدار است.
از لحظه بلند شدن بار از اسکله تا نشستن آن روی عرشه، ریسک با خریدار است، نه فروشنده.
چهار پرسش پیش از امضا
معرفی شناور و اسکله. معمولاً خریدار شناور و نقطه بارگیری را اعلام میکند. تأخیر یا تغییر در این اعلام هزینه انبار و توقف را بالا میبرد و میتواند ریسک را زودتر به خریدار منتقل کند. تاریخ و مسئول اعلام را کتبی ثبت کنید.
آمادگی برای بارگیری. در اجاره سفری (Voyage Charter)، زمان مجاز بارگیری و تخلیه (Laytime) معمولاً پس از ارائه اعلامیه آمادگی (NOR) و طبق قرارداد اجاره کشتی (Charter Party) شروع میشود. اگر بار بهموقع نرسد و این زمان تمام شود، دمراژ (Demurrage) معمولاً بر اجارهکننده (Charterer) محاسبه میشود. هماهنگی زمانبندی فروشنده و کشتی موضوعی مالی است، نه فقط عملیاتی.
بیمه. در FAS معمولاً فروشنده تعهدی به بیمه بار ندارد. بیمه بار خریدار باید از کنار اسکله شروع شود و مرحله بلند کردن را هم پوشش دهد. بیمه بدنه و ماشینآلات (H&M) و پوشش باشگاه حمایت و غرامت (P&I Club) مالک جای آن را نمیگیرند.
هزینههای بارگیری. جرثقیل، کارگر و مهار بار را جداگانه تعیین کنید. در FAS این هزینهها معمولاً با خریدار است، اما قرارداد اجاره ممکن است ترتیب دیگری بگذارد.
همخوانی اجاره و فروش
خریدار در قرارداد فروش اغلب همان اجارهکننده در قرارداد اجاره است. اگر قرارداد اجاره بارگیری را به عهده مالک بگذارد و قرارداد فروش هزینه آن را بر خریدار بداند، اختلاف از ابتدا محتمل است. هر دو سند را کنار هم بخوانید و بندهای بارگیری، زمانبندی و مسئولیت خسارت را تطبیق دهید.
در کشتی باری عمومی (General Cargo) یا بارج (Barge)، بار سنگین حساسیت بیشتری دارد. ظرفیت عرشه، نقاط مهار و روش بلند کردن را پیش از رسیدن بار با بازرس دریایی (Marine Surveyor) بررسی کنید. اگر رسید معاون اول (Mate's Receipt) قید خسارت یا مهار ناقص داشته باشد، معمولاً بارنامه مشروط (Claused B/L) صادر میشود. برای گرفتن بارنامه تمیز (Clean B/L) به ضمانتنامه جبران خسارت (LOI) تکیه نکنید: LOI معمولاً در برابر دارنده بارنامه (B/L Holder) از مالک محافظت نمیکند و میتواند پوشش P&I Club را هم به خطر بیندازد.
برای خرید، فروش یا اجاره کشتی باری عمومی و بارج، آگهیها را در شیپو مارکت جستجو کنید یا آگهی خود را رایگان ثبت کنید. پیش از امضای قرارداد هم میتوانید مستقیم با من تماس بگیرید تا بندهای بارگیری را با هم مرور کنیم.
تماس با پوریا عدلی:۰۹۱۲ ۵۳۳ ۷۸۰۹pooria.adli@shipomarket.com
